Wielu właścicieli małych gospodarstw zastanawia się, ile trzeba mieć pola, żeby móc opłacać KRUS dobrowolnie. To ważne pytanie, bo od powierzchni użytków rolnych zależy, czy rolnik podlega ubezpieczeniu z mocy ustawy, czy tylko na własny wniosek. Przepisy w tej sprawie są dość precyzyjne, ale w praktyce wciąż budzą wątpliwości – zwłaszcza u osób prowadzących niewielką działalność rolniczą.
Zatem kiedy możliwe jest dobrowolne ubezpieczenie w KRUS, ile dokładnie trzeba mieć hektarów oraz komu to rozwiązanie najbardziej się opłaca.
Spis treści:
Ile hektarów uprawnia do dobrowolnego KRUS?
Zasadnicza granica przebiega na poziomie 1 hektara przeliczeniowego użytków rolnych. Jeżeli powierzchnia gospodarstwa:
- nie przekracza 1 ha przeliczeniowego, rolnik nie podlega ubezpieczeniu w KRUS z mocy prawa, ale może złożyć wniosek o objęcie ubezpieczeniem dobrowolnym;
- przekracza 1 ha przeliczeniowy, wówczas co do zasady wchodzi już ubezpieczenie obowiązkowe, a nie dobrowolne.
Oznacza to, że aby płacić KRUS dobrowolnie, trzeba mieć 1 ha przeliczeniowy lub mniej. W praktyce mogą to być nawet ułamki hektara, o ile spełnione są pozostałe warunki ustawowe.
Co oznacza „dobrowolne” ubezpieczenie w KRUS?
Dobrowolne ubezpieczenie w KRUS nie działa automatycznie. Nie powstaje z mocy ustawy, lecz na wniosek zainteresowanego. To rozwiązanie zostało stworzone z myślą o osobach, które prowadzą niewielkie gospodarstwa, zbyt małe, by podlegać obowiązkowo KRUS, ale jednocześnie realnie utrzymują się z rolnictwa i chcą mieć ciągłość ubezpieczenia społecznego.
W praktyce „dobrowolne” oznacza, że rolnik sam decyduje, czy chce być objęty systemem KRUS, i sam występuje do Kasy o objęcie ubezpieczeniem w zakresie:
- wypadkowym,
- chorobowym,
- macierzyńskim,
- emerytalno-rentowym.
Kto może płacić KRUS dobrowolnie?
Z dobrowolnego ubezpieczenia w KRUS może skorzystać rolnik, który prowadzi działalność rolniczą osobiście i na własny rachunek w gospodarstwie o powierzchni nieprzekraczającej 1 ha przeliczeniowego, pod warunkiem że:
- nie podlega innemu systemowi ubezpieczeń społecznych, np. ZUS,
- nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty,
- działalność rolnicza stanowi jego stałe źródło utrzymania.
Na tych samych zasadach z dobrowolnego KRUS mogą korzystać także małżonek rolnika oraz domownik, jeżeli faktycznie pracują w gospodarstwie i również nie są objęci innym systemem ubezpieczeniowym. Prawo to przysługuje także osobom, które przeznaczyły grunty swojego gospodarstwa do zalesienia, jeśli nadal spełniają pozostałe warunki przewidziane w ustawie.
Dlaczego wprowadzono dobrowolny KRUS?
Dobrowolne ubezpieczenie w KRUS powstało po to, aby nie wykluczać z systemu ubezpieczeń społecznych właścicieli bardzo małych gospodarstw, którzy mimo niewielkiej powierzchni faktycznie pracują w rolnictwie. Bez tej możliwości wiele osób musiałoby przejść do systemu powszechnego, czyli ZUS, gdzie składki są znacząco wyższe.
Dzięki dobrowolnemu KRUS rolnik z małym areałem może zachować:
- ochronę w razie wypadku przy pracy w gospodarstwie,
- prawo do świadczeń chorobowych i macierzyńskich,
- możliwość wypracowania w przyszłości emerytury rolniczej.
To rozwiązanie ma więc nie tylko wymiar formalny, ale też realne znaczenie dla bezpieczeństwa socjalnego drobnych rolników.
Obowiązkowe a dobrowolne KRUS – kluczowa różnica w hektarach
Podstawowym kryterium odróżniającym oba systemy jest właśnie powierzchnia użytków rolnych w hektarach przeliczeniowych. Przy gospodarstwach większych niż 1 ha przeliczeniowy ustawodawca zakłada, że działalność rolnicza ma już skalę uzasadniającą obowiązkowe ubezpieczenie. Przy gospodarstwach mniejszych pozostawia rolnikowi wybór – może, ale nie musi korzystać z KRUS.
To sprawia, że granica 1 ha przeliczeniowego jest w praktyce jedną z najważniejszych liczb w całym systemie ubezpieczenia społecznego rolników.
Podsumowanie:
- KRUS dobrowolnie mogą opłacać rolnicy, którzy prowadzą gospodarstwo o powierzchni nieprzekraczającej 1 ha przeliczeniowego.
- Przy tak małym areale ubezpieczenie w KRUS nie powstaje automatycznie, lecz tylko na wniosek zainteresowanego.
- Warunkiem skorzystania z dobrowolnego KRUS jest brak innego tytułu do ubezpieczenia, np. w ZUS, oraz brak prawa do emerytury lub renty.
- Dobrowolne ubezpieczenie daje małym rolnikom dostęp do ochrony wypadkowej, chorobowej i emerytalnej w systemie KRUS.
- Granica 1 ha przeliczeniowego jest niezwykle ważna, bo powyżej niej rolnik co do zasady podlega już obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS.