Czosnek zimowy, nazywany także ozimym, sadzi się jesienią, najczęściej od października do listopada. W przeciwieństwie do czosnku jarego wytwarza pędy kwiatostanowe i większe główki. Najważniejszą zaletą czosnku zimowego jest wyższy plon i wcześniejszy zbiór, co ma istotne znaczenie w produkcji towarowej.
Roślina ta wymaga przejścia okresu jarowizacji, czyli działania niskich temperatur, aby prawidłowo wytworzyć główki. Dzięki temu czosnek zimowy lepiej wykorzystuje zapasy wody po zimie i szybciej rozpoczyna wegetację.
Spis treści:
Wymagania glebowe i stanowisko pod uprawę czosnku
Czosnek zimowy ma dość wysokie wymagania siedliskowe. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych i dobrze zdrenowanych. Unikać należy gleb ciężkich, podmokłych oraz bardzo lekkich i piaszczystych.
Najlepsze stanowisko pod uprawę czosnku:
- gleba klasy I-III,
- pH w zakresie 6,5-7,2,
- stanowisko słoneczne i przewiewne,
- brak zastoin wodnych.
Czosnek nie toleruje świeżego obornika. Najlepiej uprawiać go w drugim roku po nawożeniu organicznym, np. po zbożach lub roślinach strączkowych.
Termin sadzenia czosnku zimowego
Optymalny termin sadzenia czosnku zimowego przypada na okres od połowy października do początku listopada. Kluczowe jest, aby roślina zdążyła wytworzyć system korzeniowy przed nadejściem silnych mrozów, ale nie rozpoczęła intensywnego wzrostu nadziemnego.
Zbyt wczesne sadzenie może prowadzić do nadmiernego wzrostu liści jesienią, co zwiększa ryzyko wymarznięć. Z kolei opóźnione sadzenie skutkuje słabym ukorzenieniem i niższym plonem.
Jak prawidłowo sadzić czosnek zimowy?
Sadzenie czosnku zimowego wymaga precyzji i odpowiedniego przygotowania materiału sadzeniowego. Do sadzenia używa się wyłącznie zdrowych, dużych ząbków pochodzących z kwalifikowanych główek.
Najważniejsze zasady sadzenia:
- ząbki sadzić piętką do dołu,
- głębokość sadzenia 5-7 cm,
- rozstawa 10-12 cm w rzędzie,
- odległość między rzędami 20-30 cm.
Głębokość sadzenia ma kluczowe znaczenie dla zimotrwałości czosnku. Zbyt płytkie umieszczenie ząbków zwiększa ryzyko ich wysadzania przez mróz.
Nawożenie czosnku zimowego
Czosnek jest rośliną o dużych wymaganiach pokarmowych, szczególnie w stosunku do potasu i fosforu. Nawożenie należy dostosować do zasobności gleby, najlepiej na podstawie analizy chemicznej.
| Składnik | Dawka orientacyjna (kg/ha) | Termin stosowania |
|---|---|---|
| Azot (N) | 80-120 | wiosna, dawki dzielone |
| Fosfor (P2O5) | 60-80 | przedsiewnie |
| Potas (K2O) | 100-150 | przedsiewnie |
| Magnez | 20-30 | przedsiewnie |
Wiosną azot należy stosować w 2 dawkach, pierwszą tuż po ruszeniu wegetacji, drugą w fazie intensywnego wzrostu liści.
Pielęgnacja i ochrona plantacji czosnku
Pielęgnacja czosnku zimowego polega głównie na zwalczaniu chwastów oraz monitorowaniu chorób i szkodników. Czosnek źle znosi konkurencję chwastów, szczególnie w początkowej fazie wzrostu.
Najczęstsze zagrożenia w uprawie czosnku:
- fuzarioza,
- biała zgnilizna,
- wciornastki,
- nicienie glebowe.
Profilaktyka i prawidłowy płodozmian to podstawa zdrowej plantacji czosnku. Nie zaleca się uprawy czosnku po innych roślinach cebulowych przez minimum 4 lata.
Zbiór i przechowywanie czosnku zimowego
Zbiór czosnku zimowego przypada zazwyczaj na przełom czerwca i lipca. Sygnałem do rozpoczęcia zbioru jest załamywanie się szczypioru i zasychanie dolnych liści.
Po zbiorze czosnek należy dosuszyć w przewiewnym i suchym miejscu przez 2-3 tygodnie. Prawidłowo dosuszony czosnek można przechowywać nawet kilka miesięcy bez utraty jakości.
Podsumowanie:
- Czosnek zimowy sadzi się jesienią, aby wykorzystać naturalną jarowizację.
- Najlepiej rośnie na glebach żyznych, o odczynie obojętnym.
- Kluczowe znaczenie ma prawidłowa głębokość sadzenia.
- Odpowiednie nawożenie zwiększa wielkość i jakość plonu.
- Zbiór należy przeprowadzić w momencie załamywania szczypioru.
Źródła:
- https://www.farmer.pl/produkcja-roslinna/warzywa/jak-uprawiac-czosnek-ozimy,