Zbiór cebuli to jeden z kluczowych momentów w całym cyklu jej uprawy, który w dużym stopniu decyduje o jakości i trwałości plonu. Zbyt wczesne lub zbyt późne wyrwanie cebuli może prowadzić do strat, chorób przechowalniczych i gorszego plonu handlowego. Poniżej znajdziesz praktyczne i sprawdzone wskazówki, które pomogą Ci ocenić właściwy termin zbioru cebuli w różnych warunkach uprawowych.
Spis treści:
Od czego zależy termin zbioru cebuli?
Termin wyrwania cebuli nie jest datą zapisaną w kalendarzu. Zależy on od kilku istotnych czynników, które zawsze należy rozpatrywać łącznie:
- odmiany cebuli (wczesne, średnie, późne),
- terminu siewu lub sadzenia dymki,
- przebiegu pogody w danym sezonie,
- stanowiska i rodzaju gleby,
- intensywności nawożenia azotowego.
W praktyce oznacza to, że nawet na sąsiednich polach termin zbioru może się różnić o kilkanaście dni.
Najważniejsze objawy dojrzałości cebuli
Najpewniejszym sygnałem do rozpoczęcia zbioru są objawy fizjologiczne rośliny. Kluczowym wskaźnikiem dojrzałości cebuli jest naturalne załamywanie i zasychanie szczypioru. W dobrze prowadzonych uprawach proces ten przebiega stopniowo.
Za optymalny moment uznaje się sytuację, gdy:
- 60-80% roślin ma załamany szczypior,
- liście zaczynają żółknąć i zasychać,
- szyjka cebuli staje się cienka i miękka,
- łuska sucha nabiera charakterystycznego dla odmiany koloru.
Wyrwanie cebuli przy całkowicie zielonym szczypiorze skutkuje gorszym dosychaniem i słabą trwałością w przechowalni.
Zbiór cebuli z siewu a z dymki
Różnice w terminie zbioru wynikają także z technologii uprawy.
Cebula z siewu
Cebula uprawiana z nasion osiąga dojrzałość zwykle od końca lipca do drugiej połowy sierpnia. Wymaga szczególnie uważnej obserwacji, ponieważ nadmiar azotu lub długotrwałe opady mogą opóźniać załamywanie szczypioru.
Cebula z dymki
Cebula z dymki dojrzewa wcześniej, często już na przełomie czerwca i lipca. W tym przypadku ważne jest, aby nie zwlekać ze zbiorem, ponieważ przerośnięte cebule łatwiej pękają i gorzej się przechowują.
Czy przyspieszać zbiór cebuli?
W praktyce rolniczej często pojawia się pytanie o mechaniczne lub chemiczne przyspieszanie dojrzewania. Nie zaleca się mechanicznego łamania szczypioru, ponieważ prowadzi to do uszkodzeń szyjki i zwiększa ryzyko infekcji chorobowych.
Dopuszczalne działania to:
- ograniczenie nawadniania na 2-3 tygodnie przed zbiorem,
- zaprzestanie nawożenia azotem,
- delikatne podcinanie korzeni w uprawach towarowych.
Każde przyspieszanie powinno być jednak dostosowane do aktualnych warunków pogodowych.
Warunki pogodowe a termin zbioru
Pogoda w okresie zbioru ma ogromne znaczenie. Najlepsze są dni suche i ciepłe, z niewielką wilgotnością powietrza. Zbiór podczas deszczu zwiększa ryzyko porażenia cebuli przez patogeny grzybowe i bakteryjne.
Jeżeli zapowiadane są długotrwałe opady, a cebula jest bliska dojrzałości, warto rozważyć wcześniejsze wyrwanie i dosuszenie jej pod zadaszeniem.
Jak prawidłowo wyrwać i dosuszyć cebulę?
Po wyrwaniu cebuli nie kończy się proces zbioru. Bardzo ważnym etapem jest dosuszanie, które wpływa na trwałość przechowalniczą.
Prawidłowe dosuszanie cebuli powinno trwać minimum 10-14 dni i odbywać się:
- na polu przy sprzyjającej pogodzie lub
- w przewiewnych wiatrach i suszarniach.
Cebula jest gotowa do przechowywania, gdy szczypior całkowicie zaschnie, a łuska stanie się twarda i sucha.
Tabela: objawy dojrzałości cebuli i zalecane działania
| Objaw | Znaczenie praktyczne | Zalecane działanie |
|---|---|---|
| Załamany szczypior 60-80% | Optymalna dojrzałość zbiorcza | Rozpocząć zbiór |
| Zielony, gruby szczypior | Niedojrzałość | Wstrzymać zbiór |
| Miękka szyjka | Gotowość do dosychania | Zbiór i suszenie |
| Mokra łuska | Ryzyko chorób | Odczekać lub suszyć pod dachem |
Najczęstsze błędy przy zbiorze cebuli
Do najczęściej popełnianych błędów należą:
- zbyt wczesny zbiór przy zielonym szczypiorze,
- zbiór w czasie intensywnych opadów,
- mechaniczne łamanie szczypioru,
- zbyt krótki okres dosuszania,
- przechowywanie cebuli z niedoschniętą szyjką.
Unikanie tych błędów znacząco zwiększa trwałość i jakość plonu.
Podsumowanie:
- Termin zbioru cebuli należy określać na podstawie objawów dojrzałości, a nie daty.
- Załamanie szczypioru jest najpewniejszym sygnałem gotowości do zbioru.
- Zbiór w suchą pogodę zmniejsza ryzyko chorób przechowalniczych.
- Dosuszanie cebuli jest równie ważne jak sam zbiór.
- Unikanie mechanicznego łamania szczypioru poprawia jakość plonu.
Źródła:
- https://www.gov.pl/web/rolnictwo/uprawa-cebuli
- https://www.agrofoto.pl/forum/topic/57105-uprawa-cebuli/