Emerytura z KRUS jest świadczeniem przyznawanym rolnikom opłacającym składki. Zgodnie z prawem i przepisami przysługuje mężczyznom po 65 roku życia i kobietom po 60 roku życia. Jednak podstawowym warunkiem wypłacania emerytury z KRUS jest opłacanie składek przez co najmniej 25 lat. Czy oznacza to, że po 10 latach opłacania składek KRUS nie ma podstawy do wypłacania emerytury. Pieniądze z KRUS jednak nie przepadły i stanowią część emerytury wypłacanej z ZUS.
Spis treści:
Ile lat muszę płacić składki emerytalne w KRUS aby nabyć prawa emerytalne
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2025 r. poz. 197 ze zm.), prawo do emerytury rolniczej przysługuje osobie, która ukończyła powszechny wiek emerytalny (kobieta – 60 lat, mężczyzna – 65 lat) oraz podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS przez co najmniej 25 lat.
Dlatego osoby, które opłacały składki wyłącznie przez 10 lat. nawet jeśli rozpoczęły ubezpieczenie w wieku 55 lat i osiągnęły wiek emerytalny – nie nabędą prawa do samodzielnej emerytury rolniczej. Nie spełniają bowiem wymogu minimalnego okresu ubezpieczenia.
Taki rolnik może jednak wystąpić o emeryturę pracowniczą z ZUS, jeżeli posiada okresy składkowe w systemie powszechnym. Wówczas, na podstawie zaświadczenia wydanego przez KRUS, ZUS doliczy lata opłacania składek w KRUS do ustalenia wysokości świadczenia. Odbędzie się to zgodnie z zasadą wymiaru części składkowej emerytury rolniczej.
Alternatywnie, jeśli przez 10 lat opłacano podwójną lub dodatkową składkę emerytalno-rentową (np. z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na gruntach przekraczających 50 ha przeliczeniowych lub przy równoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej), przysługuje dodatek do emerytury w wysokości 0,5% emerytury podstawowej KRUS za każdy rok takich składek
Aktualnie (od marca 2025 r.) wynosi ok. 84,55 zł brutto miesięcznie za 10 lat. Dopiero spełnienie pełnego, 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu rolniczemu (uwzględniającego również wcześniejsze lata pracy w gospodarstwie przed 1991 r. – zgodnie z przepisami przejściowymi) daje prawo do samodzielnej i pełnej emerytury z KRUS.
Czy można łączyć świadczenie emerytalne ZUS i KRUS
Świadczenia emerytalne z ZUS i KRUS co do zasady mogą być łączone, jednak tylko w określonych przypadkach przewidzianych w przepisach. Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2025 r. poz. 197 ze zm.), prawo do emerytury rolniczej przysługuje osobom, które spełnią jednocześnie dwa warunki:
- osiągną powszechny wiek emerytalny
- wykażą co najmniej 25 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS.
Natomiast w sytuacji, gdy osoba pracowała przez pewien czas zarówno jako rolnik, jak i w systemie powszechnym – a składki trafiały jednocześnie do KRUS i ZUS, np. przez 10 lat – możliwe jest pobieranie emerytury z ZUS z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia w KRUS. Nie oznacza to jednak pobierania dwóch niezależnych emerytur, lecz zwiększenie emerytury z ZUS o tzw. część składkową KRUS.
Część składkowa KRUS jak obliczyć?
Część składkowa KRUS oblicza się według wzoru: 1% emerytury podstawowej KRUS za każdy pełny rok opłacania składek rolniczych. Przykładowo, jeśli dana osoba miała 15 lat okresów ubezpieczeniowych w ZUS i 10 lat w KRUS, może uzyskać emeryturę z ZUS powiększoną o 10% emerytury podstawowej KRUS – co przy aktualnej kwocie podstawowej emerytury (1 691,02 zł brutto od marca 2025 r.) daje zwiększenie o ok. 169,10 zł brutto miesięcznie. Jeżeli jednak osoba spełnia osobno warunki do emerytury z KRUS (25 lat ubezpieczenia) i z ZUS (określony wiek oraz minimalna liczba lat składkowych w systemie powszechnym), wówczas może otrzymać dwa świadczenia jednocześnie – z obu systemów niezależnie.
Podsumowanie
- Prawo do emerytury rolniczej z KRUS przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni) i po minimum 25 latach opłacania składek.
- Osoby, które opłacały składki w KRUS krócej niż 25 lat (np. 10 lat), nie mają prawa do samodzielnej emerytury rolniczej.
- Okresy składkowe w KRUS można doliczyć do emerytury z ZUS jako tzw. część składkową, zwiększającą świadczenie ZUS.
- Część składkowa wynosi 1% emerytury podstawowej KRUS za każdy rok składkowy, czyli ok. 169,10 zł brutto za 10 lat (na 2025 r.).
- Dwa odrębne świadczenia – z ZUS i KRUS – można pobierać tylko wtedy, gdy spełnione są osobno wszystkie warunki w obu systemach.
Bibliografia:
- Emerytura rolnicza, https://www.gov.pl/web/krus/emerytura-rolnicza2, dostęp: 23.07.2025
- Puślecki D., Nowe zasady przyznawania emerytur rolniczych, https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/c4251bd0-eed7-4a81-ac1f-1ef67653da23/content, dostęp: 23.07.2025.
- Ustalanie wysokości emerytury rolniczej lub renty rolniczej, https://www.gov.pl/web/krus/ustalanie-wysokosci-emerytury-rolniczej-lub-renty-rolniczej, dostęp: 23.07.2025.